WIA-NEWS-TRUST Standart v1.0.0
Dünyanın ilk “sertifikalı haber” güven katmanı — bir yayıncının editoryal sürecini değerlendirir.
World Certification Industry Association (WIA)
Sertifikanın Kapsamı
✅ Şunları sertifikalıyoruz
- Yayıncı ve mülkiyet şeffaflığı
- Editoryal süreç: düzeltmeler, kaynak gösterme, reklam ayrımı
- İntihal, üretken yapay zekâ ve gizlilik politikaları
- Düzenli yayın geçmişi ve bölgesel uygunluk
⛔ Şunları garanti ETMİYORUZ
- Herhangi bir haberin olgusal doğruluğu
- Haberciliğin tonu veya siyasi duruşu
- Verildikten sonra ihlal → iptal
Bu sertifika, bir yayıncının editoryal *sürecini ve şeffaflığını* değerlendirir. Tek tek haberlerin olgusal doğruluğunu garanti etmez. Standardın ihlali hâlinde sertifika iptal edilebilir (revoked).
12 Ölçüt (ağırlıkların toplamı 100)
Yayıncı Şeffaflığı 발행주체 투명성
Temel
w12
Yayıncı kuruluş, yasal unvanı, temsilcisi ve tescil bilgileri açıkça belirtiliyor mu?
0 · Yayıncı bilgisi yok | 3 · Yasal unvan ve temsilci açıklanmış | 5 · Tam yasal/tescil bilgisi açıklanmış
Düzeltme Politikası 정정보도 정책
Temel
w11
Yazılı bir düzeltme prosedürü ve başvuru kanalı herkese açık mı?
0 · Düzeltme politikası yok | 3 · Yayımlanmış düzeltme politikası | 5 · Politika + başvuru kanalı + yanıt süresi
Kaynak Gösterme 출처표기
Temel
w10
Haberler kaynakları ve alıntıları tutarlı biçimde belirtiyor mu?
0 · Nadiren kaynak gösteriliyor | 3 · Genellikle kaynak gösteriliyor | 5 · Tutarlı, birincil kaynaklara bağlantılı
Reklam/Editoryal Ayrımı 광고-기사 분리
Temel
w10
Reklamlar, sponsorlu içerikler ve ilan haberler açıkça etiketlenmiş ve görsel olarak ayrışıyor mu?
0 · Ayrım yok / yanıltıcı | 3 · Reklamlar etiketli | 5 · Sponsorlu/ilan haberler tutarlı biçimde etiketli
İletişim Bilgilerinin Açıklanması 연락처 공개
w7
Haber merkezi/ihbar/soru iletişim bilgileri herkese açık mı?
0 · İletişim bilgisi yok | 3 · Genel iletişim bilgisi açıklanmış | 5 · Ayrı haber merkezi/ihbar kanalları
Editoryal Masa Bağımsızlığı 데스크 분리(편집 독립)
Temel
w9
Editoryal bağımsızlık, reklam/ticari birimlerden ayrı olduğu belirtiliyor ve uygulanıyor mu?
0 · Beyan yok | 3 · Editoryal bağımsızlık beyan edilmiş | 5 · Editoryal tüzükte kurumsallaşmış
Düzeltme Geçmişinin Açıklanması 정정 이력 공개
w6
Gerçek düzeltmeler/cevap hakları arşivleniyor ve izlenebilir durumda mı?
0 · Açıklanmamış | 3 · Haber bazında düzeltme notları | 5 · Ayrı düzeltme arşivi
Mülkiyet Açıklaması 소유구조 공개
Temel
w8
Sahipler, büyük hissedarlar, ana şirket ve çıkar çatışmaları açıklanıyor mu?
0 · Mülkiyet bilgisi yok | 3 · Sahip/ana şirket açıklanmış | 5 · Hisse yapısı ve çıkar çatışmaları açıklanmış
İntihal ve Üretken Yapay Zekâ Politikası 표절·생성AI 표기 정책
Temel
w8
İntihal ve üretken yapay zekâ kullanımı/etiketleme politikası yayımlanmış mı?
0 · Politika yok | 3 · Kısmi politika | 5 · Hem intihal hem yapay zekâ politikası yayımlanmış
Gizlilik Politikası 개인정보 처리방침
w5
Yasal gerekliliklere uygun bir gizlilik politikası yayımlanmış mı?
0 · Politika yok | 3 · Politika yayımlanmış | 5 · Politika + veri sorumlusu + uyumlu
Düzenli Yayın Geçmişi 정기 발행 실적
w5
İstikrarlı ve düzenli bir yayın sıklığı ve geçmişi var mı?
0 · Düzensiz | 3 · 6+ ay düzenli | 5 · 2+ yıl düzenli veya günlük
Bölgesel Uygunluk 권역 적합성
w9
Kuruluş, başvurduğu bölgede Kore ile ilgili haberciliğe önemli ölçüde katkı sağlıyor mu?
0 · Düşük ilgi | 3 · Bölgesel Kore haberciliği anlamlı düzeyde | 5 · Bölgenin önde gelen Kore haber kuruluşu
Puanlama ve Dereceler
Her ölçüt 0–5 → ağırlıklı olarak 100 puanlık skora çevrilir. Bir derece için hem skorun hem de her temel ölçütteki asgari puanın karşılanması gerekir.
Premium
skor ≥ 90
temel ≥ 4/5
Standart
skor ≥ 80
temel ≥ 3/5
Temel
skor ≥ 70
temel ≥ 2/5
Eşiğin altında sertifika verilmez; kuruluşlar iyileştirme yapıp yeniden başvurabilir.
Sertifikalandırma Süreci
- 12 ölçüte karşı öz beyan (kanıt URL'leri) ile başvurun
- İnceleme ücretini ödeyin → inceleme başlar
- Standart değerlendirme ölçeğine göre puanlanır
- Geçerse: sertifika verilir + herkese açık doğrulama numarası + rozet
- Herkes numarayla “gazetecilik besin etiketini” doğrulayabilir
Geçerlilik, Yenileme ve İptal
- Sertifika, veriliş tarihinden itibaren bir yıl geçerlidir.
- Bitişten 30 gün önce yenileme bildirimi gönderilir → hafif bir yeniden inceleme süreyi uzatır.
- İhlal veya yanlış beyan hâlinde sertifika iptal edilir (revoked) ve doğrulama sayfasına yansıtılır.
Sertifikalı dizin · Canlı harita
Kuruluşunuz da sertifika alsın →