WIA-NEWS-TRUST Standart v1.0.0
Dunyodagi birinchi “sertifikatlangan yangiliklar” ishonch qatlami — nashrning tahririyat jarayonini baholaydi.
World Certification Industry Association (WIA)
Sertifikatlash doirasi
✅ Biz nimani sertifikatlaymiz
- Nashr egasi va mulkchilik tuzilmasining shaffofligi
- Tahririyat jarayoni: tuzatishlar, manba ko'rsatish, reklamani ajratish
- Plagiat, generativ sun'iy intellekt, maxfiylik siyosatlari
- Muntazam nashr tajribasi va mintaqaga muvofiqlik
⛔ Nimaga kafolat bermaymiz
- Alohida maqolalarning faktik aniqligiga
- Xabarlarning ohangi yoki siyosiy pozitsiyasiga
- Berilgandan keyin buzilish bo'lsa → sertifikat bekor qilinadi
Ushbu sertifikat nashrning tahririyat *jarayoni va shaffofligini* baholaydi. Alohida maqolalarning faktik aniqligiga kafolat bermaydi. Standart buzilsa, sertifikat bekor qilinishi (revoked) mumkin.
12 ta mezon (vaznlar yig'indisi 100)
Nashr egasining shaffofligi 발행주체 투명성
Asosiy
w12
Nashr etuvchi tashkilot, uning yuridik nomi, vakili va ro'yxatdan o'tish raqami aniq ochiqlanganmi?
0 · Nashr egasi haqida ma'lumot yo'q | 3 · Yuridik nomi va vakili ochiqlangan | 5 · Yuridik nomi/ro'yxatdan o'tishi to'liq ochiqlangan
Tuzatish siyosati 정정보도 정책
Asosiy
w11
Hujjatlashtirilgan tuzatish tartibi va murojaat kanali ochiq mavjudmi?
0 · Tuzatish siyosati yo'q | 3 · Tuzatish siyosati e'lon qilingan | 5 · Siyosat + qabul kanali + ko'rib chiqish muddati
Manba ko'rsatish 출처표기
Asosiy
w10
Maqolalarda manbalar va iqtiboslar izchil ko'rsatiladimi?
0 · Manba deyarli ko'rsatilmaydi | 3 · Asosan manba ko'rsatiladi | 5 · Izchil, birlamchi manbalarga havolalar bilan
Reklama va tahririyatni ajratish 광고-기사 분리
Asosiy
w10
Reklama, homiylik kontenti va reklama xarakteridagi maqolalar aniq belgilanib, ko'rinishi bo'yicha ajratilganmi?
0 · Ajratish yo'q / chalg'itadi | 3 · Reklama belgilangan | 5 · Homiylik/reklama xarakteridagi maqolalar izchil belgilangan
Aloqa ma'lumotlarini ochiqlash 연락처 공개
w7
Tahririyat/xabar berish/so'rov aloqa ma'lumotlari ochiq mavjudmi?
0 · Aloqa yo'q | 3 · Umumiy aloqa ochiqlangan | 5 · Tahririyat/xabar berish uchun alohida kanallar
Tahririyat mustaqilligi 데스크 분리(편집 독립)
Asosiy
w9
Tahririyatning reklama/biznesdan mustaqilligi e'lon qilinib, amalda saqlanadimi?
0 · E'lon yo'q | 3 · Tahririyat mustaqilligi e'lon qilingan | 5 · Tahririyat nizomi bilan mustahkamlangan
Tuzatishlar tarixini ochiqlash 정정 이력 공개
w6
Haqiqiy tuzatishlar/javoblar arxivlanib, kuzatish mumkinmi?
0 · Ochiqlanmagan | 3 · Har bir maqolada tuzatish eslatmalari | 5 · Tuzatishlarning alohida arxivi
Mulkchilikni ochiqlash 소유구조 공개
Asosiy
w8
Egalari, yirik aksiyadorlari, ona kompaniya va manfaatlar to'qnashuvi ochiqlanganmi?
0 · Mulkchilik haqida ma'lumot yo'q | 3 · Egasi/ona kompaniya ochiqlangan | 5 · Ulushlar va manfaatlar to'qnashuvi ochiqlangan
Plagiat va generativ sun'iy intellekt siyosati 표절·생성AI 표기 정책
Asosiy
w8
Plagiatga qarshi va generativ sun'iy intellektdan foydalanish/belgilash siyosati e'lon qilinganmi?
0 · Siyosat yo'q | 3 · Qisman siyosat | 5 · Plagiat va sun'iy intellekt siyosati ikkalasi ham e'lon qilingan
Maxfiylik siyosati 개인정보 처리방침
w5
Qonuniy talablarga javob beradigan maxfiylik siyosati e'lon qilinganmi?
0 · Siyosat yo'q | 3 · Siyosat e'lon qilingan | 5 · Siyosat + mas'ul shaxs + talablarga muvofiq
Muntazam nashr tajribasi 정기 발행 실적
w5
Barqaror, muntazam nashr chastotasi va tarixi mavjudmi?
0 · Nomuntazam | 3 · Muntazam, 6+ oy | 5 · Muntazam, 2+ yil yoki kundalik
Mintaqaga muvofiqlik 권역 적합성
w9
Nashr ariza bergan mintaqada Koreyaga oid xabarlarga haqiqiy hissa qo'shadimi?
0 · Past muvofiqlik | 3 · Mintaqada Koreya haqida sezilarli xabarlar | 5 · Mintaqaning yetakchi Koreya nashri
Baholash · darajalar
Har bir mezon 0–5 ball → vaznli yig'indi 100 ballga keltiriladi. Daraja berilishi uchun ball ham, har bir asosiy mezon bo'yicha eng past chegara ham bir vaqtda bajarilishi kerak.
Premium
ball ≥ 90
asosiy ≥ 4/5
Standart
ball ≥ 80
asosiy ≥ 3/5
Asosiy
ball ≥ 70
asosiy ≥ 2/5
Chegaradan past bo'lsa, sertifikat berilmaydi; nashr takomillashtirib, qayta ariza berishi mumkin.
Sertifikatlash jarayoni
- Ariza bering va 12 mezon bo'yicha o'z-o'zini bayon qilishni (dalil URL'lari) taqdim eting
- Ko'rib chiqish to'lovini to'lang → ko'rib chiqish boshlanadi
- Standart rubrika bo'yicha baholanadi
- O'tganda: sertifikat beriladi + ochiq tekshiruv raqami + nishon
- Har kim raqam orqali “jurnalistika tarkibi jadvali”ni tekshirishi mumkin
Amal qilish · yangilash · bekor qilish
- Sertifikat berilgan kundan boshlab bir yil amal qiladi.
- Muddati tugashiga 30 kun qolganda yangilash xabarnomasi yuboriladi → yengil qayta ko'rib chiqishdan so'ng uzaytiriladi.
- Standart buzilsa yoki yolg'on bayonot aniqlansa, sertifikat bekor qilinadi (revoked) va tekshiruv sahifasida aks ettiriladi.
Sertifikatlangan nashrlar katalogi · Jonli xarita
Nashringizni sertifikatlang →